Donuk omuzun tedavisi ve donuk omuzdan korunma yöntemleri

Bilimsel çalışmalara göre 30 aya kadar sürebilen Donuk Omuz için bu süreyi kısaltmaya yönelik uygulamalar hastaların günlük yaşam aktivitelerine erken dönmesi ve dolayısıyla hayat kalitelerinin yükselmesi açısından önemlidir.

Donuk omuz nasıl tedavi edilir?

Kötü haber; donuk omuz tedavisi için çabuk ve kolay bir çözüm arıyorsanız, üzülerek söylemeliyim ki böyle bir yöntem henüz bulunmadı.

Bilimsel çalışmalar, sıcak, soğuk, ultrason ve elektrik stimülasyon gibi fizik tedavi kliniklerinde sıklıkla kullanılan bazı uygulamaların donuk omuz tedavisine katkıda bulunmadığını söylüyor. Bunların dışında, fizyoterapistler tarafından hastanın durumuna göre dizayn edilip reçete edilen germe egzersizlerinin ise, ağrıyı azalttığını ve zaman içerisinde hareket kabiliyetini geliştirdiğini gösteren bir çok çalışma vardır. Bu egzersizler ile ilgili dikkat etmeniz gereken tek konu; hassasiyet seviyenizi aşan, canınızı çok fazla yakan, agresif germe uygulamalarının durumunuzu daha kötü hale getirebileceğidir!

Yani, germe egzersizlerini kademeli olarak uygulamak çok önemlidir. Örneğin, ağrı eşiğiniz düşük ise, düşük yoğunluklu ve kısa süreli germe egzersizleri ile başlamalısınız. Belirli bir süre sonra bu germe egzersizinin şiddetine alışacaksınız. Alıştığınız noktadan sonra egzersizlerinizin şiddetini ve süresini bir sonraki ağrı hissettiğiniz seviyeye göre artırabilirsiniz.

Peki germe egzersizlerini ne sıklıkla yapmalısınız?

Mümkün olduğunca sık yapmanızda fayda var – ancak vaktim yok diyorsanız, en azından günde üç kere yapmanızı tavsiye ederim.  Tabi yine önemli bir noktayı vurgulamakta fayda var. Vücudunuzu dinleyin - eğer ağrınız çok fazla ise egzersizlerinizi sadece tölere edebildiğiniz / tahammül edebildiğiniz kadar yapın.

Fizyoterapistler tarafından uygulanan, düşük yada yüksek yoğunluklu eklem mobilizasyon tekniklerinin de donuk omuz rahatsızlığında fonksiyon ve hareket kabiliyetini iyileştirdiği kanıtlanmıştır.   Dahası, tek başına egzersizin (germe egzersizleri) ve mobilizasyon teknikleri ile birlikte uygulanan egzersizlerin (germe egzersizlerini) faydalarını karşılaştıran çalışmalar, her iki yönteminde hastanın iyileşmesinde önemli derecede faydalı olduğunu bulmuştur.

Her gün fizyoterapi seansına gerek var mi? 

Kendi klinik deneyimlerime göre konuşacak olursam - başlangıç olarak haftanın bir yada iki günü gördüğüm hastalarımın ağrıları geçmeye başladıkça bu seansların sıklığını ayda bir şeklinde düşürmekteyim.  Ağrınız idare edilebilir seviyeye geldiğinde ve fizyoterapistinizin önereceği germe egzersizlerinin nasıl yapıldığını tam olarak öğrendiğinizde kendi kendinizi tedavi edebilecek duruma geleceksiniz.

Tabii ki, herkes farklıdır. Eğer bir kişinin ağrısı ciddi boyuttaysa ve uyguladığım eklem mobilizasyonları bu ağrıyı ciddi seviyede azaltıyorsa, hastayı daha sık görebiliyorum. Her hasta, her uygulamaya farklı cevap vermektedir. Bu seansların sıklığının hastadan hastaya değişebileceği anlamına gelmektedir.

Donuk Omuz Önlenebilir mi?

Ve, esas soruya geldik!

Cevabım: Duruma göre değişir!

Bazen, donuk omuz öylece gelişiveriyor. Açıkçası bu gibi durumların – bilim insanları da dahil - nasıl önlenebileceğini kimse bilmiyor.
Diğer zamanlarda ise, inanıyorum ki donuk omuz önlenebilir.

Nasıl mı?

Hatırlayın donuk omuz, sıklıkla omuz ekleminin uzun süreli hareketsiz kalmasına bağlı olarak gelişen bir durumdu. Dolayısıyla, omuzu hareketli tutmak en önemli koruma yöntemidir diyebiliriz.

Hareketsiz kalan -askıya alınmış- kolunuzu nasıl hareket ettirirsiniz?

Pasif olarak! Omuza yapılan bir çok cerrahi yöntem sonrasında, hasta pasif eklem hareketlerini yapmak için teşvik edilmektedir/edilmelidir. Buradaki problem birçok kişinin, pasif eklem hareketinin ne anlama geldiğini bilmemesidir. Çoğu zaman, hastalar müdahaleden bir kaç hafta sonra fizyoterapiste yönlendirilmektedir. Kendi klinik deneyimlerime göre konuşacak olursam çoğu zaman hastaları 6 haftalık tam bir hareketsizlik döneminin sonuna kadar görmüyoruz.

Yani eğer bir cerrahi operasyon geçirecekseniz yada kolunuzu, bileğinizi vs. kırdıysanız, doktorunuza pasif eklem hareketi hakkında soru sorun ve derhal fizyoterapiste yönlendirme isteyin.

Bu arada, size tavsiyem omuzunuzdaki en hafif ağrıda bile omuz ve boyun bölgenizi pasif olarak hareket ettirmeye devam ettirmenizdir. Bir yerimiz ağrıdığında hemen hareket etmeyi bıraktığımız için tendinit yada bursit teşhisi konulan ancak bir süre sonra teşhisi donuk omuza dönen bir çok hasta tedavi için çare aramaktadır.

Önerim bunlar gibi hafif ağrılı durumlar yada yaralanmalarda, hemen pasif eklem hareketlerine başlamanız yönünde. Bu hareketleri, size en doğru ve en kısa sürede öğretecek sağlık profesyonelleri olan, fizyoterapistlerden ögrenebilirsiniz.

Daha fazla oku: Donuk Omuz Nedir?

Referans
  • Diercks RL, Stevens M. Gentle thawing of the fro- zen shoulder: a prospective study of supervised neglect versus intensive physical therapy in seventy-seven patients with frozen shoulder syndrome followed up for two years. J Shoulder Elbow Surg. 2004;13(5):499-50
  • Vermeulen HM, Rozing PM, Obermann WR, Saskia C, Vliet Vlieland TP. Comparison of high-grade and low-grade mobilization techniques in the management of adhesive capsulitis of the shoulder: randomized controlled trial. Phys Ther. 2006;86(3):355- 368.
  • Nicholson G. The effects of passive joint mobilization on pain and hypomobility associated with adhesive capsulitis of the shoulder. J Orthop Sports Phy Ther. 1985;6:238-246
  • Ellenbecker TS, et al. The Shoulder: Physical Therapy Patient Management Utilizing Current Evidence. Current Concepts of Orthopedic Physical Therapy, 3rd Edition. 2011.

Özet

Bu blog yazısı donuk omuzun tedavisi hakkında bilgiler içermektedir.