Tek Taraflı Boyun Ağrısı Trapezius Kasının Alt Parçasının Kalınlığı ile İlişkili Midir?

Alt trapez kasındaki yapısal veya fonksiyonel bozukluklar, kronik boyun ağrısındaki etken faktörlerden biridir. Fonksiyonu dolayısıyla, alt trapez kasının koordinasyonuyla ilgili bozulmalar skapular kontrolde zayıflamalara ve servikobrakiyal yapılarda mekanik yüklenmelere sebep olur.Bu yüklenmeler mekanik boyun ağrısına zemin hazırlayabilmektedir. Buna ek olarak bazı çalışmalarda ise alt trapez kasının kuvvetinin ve aktivitesinin boyun ağrılı hastalarda daha az olduğu gösterilmiştir.

Klinikte alt trapez kas disfonksiyonun değerlendirmesinde skapular hareket gözlemi ve manuel kas testi yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak bu yöntemler çok subjektif ve yanlı olabilmektedir. Ultrasonun ise kas morfolojisinin ve fonksiyonunun değerlendirilmesinde kullanılabileceği daha önceki çalışmalarda gösterilmiştir.Değerlendirmenin yanı sıra egzersiz sırasında ultrasonla biofeedback sağlanması; kasın aktive edilmesinde ve motor beceri kazanımının arttırılmasında etkili bir yöntemdir.

Konu ile ilgili bilimsel çalışmalar ne diyor?
Son yapılan çalışmalarla alt trapez kasının istirahat ve kontraksiyon sırasındaki yapısal değişikliklerin ultrason ile hatasız bir şekilde görüntülenebileceği kanıtlanmıştır.Fakat kronik boyun ağrılı hastaların trapezius kasının klinik değerlendirilmesinde ultrason kullanımı araştırılmamıştır.Konu ile ilgili yapılan başka bir çalışma tek taraflı boyun ağrısı olan ve herhangi bir ağrı çekmeyen bireylerde istirahat halindeki alt trapez kasının kalınlığını ve kontraksiyon sırasında kas kalınlığındaki değişimin yüzdesini incelemeyi amaçlamıştır.20'si en az 3 aydır tek taraflı kronik boyun ağrısı olan 20'si son 12 aydır hiçbir boyun ağrısı olmayan 40 kişi çalışmaya dahil edilmiştir.Boyun cerrahisi öyküsü, omuz, kol ve sırt ağrısı, anormal skapular pozisyon veya hareket (örn. Kanat skapula), skolyoz, nörolojik bozukluklar veya skapula çevresi kasları içeren bir antreman programına dahil edilmiş olan kişiler hariç tutulmuştur.


Katılımcılar kolları yanda olacak şekilde yüzüstü yatarken ultrason cihazı ile alt trapez kasının görüntülemesi referans noktası olarak 8.vertebra belirlenerek yapılmıştır.Görüntüleme 3 durumda yapılmıştır:

    Kollar yanda istirahat pozisyonunda,

    Kol 120 derece abduksiyonda istirahat halinde,

    Kol statik kontraksiyonla beraber 120 derece abduksiyonda.(Kompansasyonu engellemek için kontralateral taraftaki scapula sabitlenmiştir. 10 sn boyunca kontraksiyon istenmiştir.)


    Kalınlık ölçümü ise T8 processus spinosusun 3 cm lateralinden ve kas sınırının iç kenarına dik olacak şekilde image J software kullanılarak yapılmıştır.


    Sonuçlarda boyun ağrısı olan grupta istirahatte alt trapez kasının kalınlığının kontrol grubuna göre daha az olduğu bulunmuştur,solda ise bir fark görülmemiştir.Bazı çalışmalar kas hacmi ve kas kuvveti arasında bir bağlantı olduğunu öne sürmüştür. Bu sonuçlar doğrultusunda boyun ağrısı olan kişilerin ağrısı olan taraftaki alt trapez kasının kuvvetinde bir azalma olduğu düşünülebilir.

    Alt trapez kası fonksiyon olarak skapular stabilizasyonda önemli yere sahiptir. Ağrının kas içi ve kaslar arasındaki aktivitenin yeniden dağılımına yol açtığını öne süren ağrı adaptasyon teorisine dayanarak, alt trapez kasının kalınlığının azalması, daha fazla ağrı veya yaralanmaya karşı korumak için ağrılı yapı üzerindeki yük değişiklikleri ile ilişkili olabilir.

    Trapez kas kalınlığındaki azalma, kullanılmamayla da bağdaştırılabilir. Çünkü boyun ağrısı genelde kolun kullanıldığı durumlarda(taşıma,çekme) artmaktadır.

    İstirahatten kontraksiyona geçerken kas kalınlığındaki yüzdelik değişime bakıldığında kontrol gurubu ve boyun ağrısı olan grup arasında ve bu grupların kendi içinde sağ ve sol tarafları arasında alt trapez kasının kalınlığındaki yüzdelik değişimler açısından anlamlı derecede bir fark bulunmamıştır. Bununla birlikte, kontrol grubunda izometrik kontraksiyon sırasında sağ taraftaki kas kalınlığı sol taraftakine göre çok daha fazlayken, boyun ağrısı olan grupta sağ ve sol tarafta bir fark görülmemiştir. Sol tarafta her iki grup arasında bir fark bulunmamıştır.

    Kontraksiyon sırasında her iki grupta da kas kalınlığında artış görülmüştür. Kontrol grubundaki bu değişim boyun ağrılı gruba göre yaklaşık olarak %20 daha fazlayken, istatistiksel olarak anlamlı derecede fark bulunamamıştır.

    Klinik Çıkarım: Tek taraflı kronik boyun ağrısı çeken genç bayanlarda, istirahattte ve kontraksiyonda ağrının olduğu taraftaki trapezius kaslarının alt parçasının kalınlığında önemli derecede azalma olduğuna kanıt olarak gösterilebilir. Kronik boyun ağrısının klinik değerlendirmesinde, trapez kasının alt parçasındaki bu değişimlerin muhakkak üzerinde durulmalıdır.Aynı zamanda kronik boyun ağrılı hastalarda alt trapez kasındaki bozukluğun değerlendirilmesinde ultrason görüntüleme kullanabileceğini bize göstermiştir.

    Referans
    Sureeporn Uthaıkhup, Chalomjaı Pensrı, Kanokon Kawsoıy.Decreased Thickness Of The Lower Trapezius Muscle In Patients With Unilateral Neck Pain.Muscle Nerve 000:000–000, 2015

    Özet

    Bu çalışmanın amacı, tek taraflı boyun ağrısı olan ve herhangi bir ağrı çekmeyen bireylerde istirahat halindeki alt trapez kasının kalınlığını ve kontraksiyon sırasında kas kalınlığındaki değişimin yüzdesini incelemektir.

    Tek Taraflı Boyun Ağrısı Trapezius Kasının Alt Parçasının Kalınlığı ile İlişkili Midir?