Tedaviye Ek Robotik Rehabilitasyon Uygulanan İnmeli Hastalarda Üst Ekstremite Fonksiyonu



Üst ekstremite hemiparezisi, inme ile hastaneye başvuran bireylerin üçte ikisinden fazlasını etkilemekte ve kol ile elde önemli bir fonksiyonel bozukluk yaratmaktadır. Bu sebeple fizik tedavi, motor iyileşmeyi sağlamak ve yaşam kalitesini iyileştirmek için inme geçirdikten sonraki tedavi sürecinin temelini oluşturmaktadır. 

Robot destekli rehabilitasyon tutarlı, kesin ve otomatik bir şekilde tekrarlayan hareketler üretmesiyle, rehabilitasyon sürecinde motor iyileşme için cazip bir araç olarak kullanılmaktadır. Robot destekli tedavilerin inme sonrası motor yetersizliği olan hastalarda büyük faydalar sağladığı bildirilmiştir.

Bilimsel çalışmalar ne diyor?
Yapılan bir çalışmada katılımcılar 20-80 yaş aralığında, inme öyküleri tek taraflı ve 4-8 hafta aralığında olup üst ekstremite Brunnstrom evresi III veya IV olan, çalışma süresince rehabilitasyon servisinde kalacak 60 bireyden oluşmaktadır. Katılımcılar randomize olarak gruplara ayrılmışlardır.

Her iki gruptan katılımcılara, toplam 6 hafta boyunca her gün, katılımcıların bireysel ihtiyaçları da göz önünde bulundurularak 40 dakikalık standart üst ekstremite rehabilitasyon tedavisi uygulanmıştır. Standart terapi, günlük yaşam aktivitelerinin yanı sıra, üst ekstremitenin etkilenen tarafı için uzanma, kavrama ve bırakma, hareket aralığı ve esnemeyi içeren egzersizlerden oluşturulmuştur.

Bir gruba, standart rehabilitasyona ek olarak robotik tedavi uygulanmıştır. Robotik tedavi grubundaki katılımcılar, 6 hafta boyunca her gün üst ekstremitenin etkilenen tarafı için  ReoGo sistemi (Motorika Medical, Caesaria, İsrail) ile 40 dakikalık robotik tedavi almışlardır. 



Diğer gruba ise standart rehabilitasyona ek olarak kendi kendilerini yönlendirdikleri tedaviler verilmiştir. Kendi kendini yönlendiren gruptaki katılımcılara, her gün 40 dakika boyunca kendilerine kılavuz olabilecekleri geleneksel bir rehberlik programı uygulanmıştır. 

Terapistler her iki grupta da, kişilerin durumlarına bağlı olarak en uygun hareket modeli, egzersiz ve yardım seviyesini seçmişlerdir. Ayrıca, katılımcıların hepsi terapistler tarafından belirli mesafelerden gözlemlenmiş ve tedavilerini kendi başlarına gerçekleştirmişlerdir.

İki tedavi grubundaki her şiddet sınıfı için müdahale öncesi ve sonrası, Fugl-Meyer Değerlendirmesi Üst Ekstremite Motor Skoru sonuçları karşılaştırılmıştır. İnme sonrası subakut iyileşme aşamasında rehabilitasyon gören hafif ila orta düzeyde üst ekstremite hemiparezisi olan hastalarda müdahale sonrasında, robot destekli rehabilitasyon ve standart tedavinin üst ekstremite fleksör sinerji motor fonksiyonunda anlamlı iyileşmeler olduğu gözlemlenmiştir. Bununla birlikte, kendi kendilerine rehberlik eden ve standart tedavi uygulanan bireylerde tedavi sonrasındaki değerlerde bir değişiklik görülmemiştir. Ayrıca, orta dereceli bozukluğu olan hastalarda üst ekstremite fleksör sinerji skoru, robotik tedavi grubunda, kendi kendilerine kılavuzluk eden tedavi grubuna göre anlamlı olarak daha fazla iyileşme göstermiştir.


Klinik Çıkarım: Standart rehabilitasyona ek olarak robot destekli rehabilitasyon, üst ekstremitesinde orta veya şiddetli fleksör sinerji motor fonksiyon bozukluğu olan hastalarda üst ekstremite fonksiyonunu iyileştirmede önemli rol oynamaktadır. Dolayısıyla, inme geçirmiş hastalarda standart üst ekstremite tedavisine ek olarak omuz ve dirseklere odaklanılacak bir robotik rehabilitasyon protokollerinin de uygulanabileceği düşünülmektedir.

Hazırlayan: Fzt. Büşra Ergin

Referans: Takebayashi, T., Takahashi, K., Domen, K., & Hachisuka, K. (2020). Impact of initial flexor synergy pattern scores on improving upper extremity function in stroke patients treated with adjunct robotic rehabilitation: A randomized clinical trial. Topics in Stroke Rehabilitation, 1-9.

Daha fazla oku: Robotik Rehabilitasyon- Üst Ekstremite

Özet

Bu çalışmada, inme sonrası üst ekstremite disfonksiyonu için standart rehabilitasyon ile kombine halde verilen robotik veya hastaların kendi kendilerini yönlendirdikleri tedavilerin, üst ekstremite fleksör sinerji paternlerini iyileştirmedeki etkileri araştırılmıştır.

Tedaviye Ek Robotik Rehabilitasyon Uygulanan İnmeli Hastalarda Üst Ekstremite Fonksiyonu