Rehabilitasyon Merkezinde Tedavi Edilen Kronik Egzersize Bağlı Kompartman Sendromu Olan Askerlerde Konservatif Tedavi Sonuçları İçin Prognostik Faktörlerin Belirlenmesi

Akut Kompartman Sendromu

Kronik Egzersize Bağlı Kompartman Sendromu (CECS), egzersizle uyarılan bir ağrı durumudur ve alt bacakta kas şişmesi ve kas bozukluğu ile nitelendirilir. Gerginlik, kas şişmesi ve alt bacağın anterolateral bölgesine lokalize olan bir ağrı ile nitelendirilmiştir. CECS'nin patofizyolojisi doğada muhtemelen çok faktörlüdür ve kas bölümlerinin sabit hacimli kapasitesi, aktiviteden dolayı normal veya anormal kas şişmesi, anormal kalınlıkta fasya, direnç egzersizine yanıt olarak normal kas hipertrofisi veya yürüyüş esnasındaki dinamik kasılmanın bir ürünü olabilir. 

CECS tanısı ve tedavisinde çeşitlilik göz önüne alındığında, prognoz ve iyileşme ile ilgili değişkenlerin belirlenmesi arzu edilir. 

Konu ile ilgili bilimsel çalışmalar ne diyor?
Yapılan bir çalışmanın amacı Askeri Rehabilitasyon Merkezi'nde tedavi edilen CECS'li askerlerde konservatif tedavi sonuçları için prognostik faktörleri tespit etmektir.Askeriyeden gelen hastalar Hollanda Utretch Merkez Askeri Hastanesi'nde alt bacak ağrısı için özel üniteden sevk edilmiştir. 

Prognostik faktörler; yaş, vücut kitle endeksi, vücut yağ yüzdesi, özyeterlilik inancı, ayak uyuşmazlığı, kas içi basınç, diğer komorbiditeler, protein ve keratin kullanımı, sigara kullanımı, alkol kullanımı, şikayet süresi, fiziksel talepler ve askerlik sürelerini içermektedir.

Rehabilitasyon döneminden sonra, başarılı gözlemlenen 25 hastada ağrıda azalma ( 2 puanın altında ) görülmüş olup, 20 hastada başarısız çıktı gözlemlenmiştir. Başarısızlığı arttıran faktörler arasında sigara içmek, alkol kullanımı, kas içi basınç, 6 aydan fazla şikâyet süresi yer almıştır.

Her ne kadar CECS'nin cerrahi tedavisinin sonuçları için prognostik faktörler bildirilmiş olsa da bu faktörler literatürde tartışmalıdır. Benzer şekilde, konservatif tedavi için prognostik faktörler henüz açıklığa kavuşmamıştır. Daha önce incelenen konservatif tedavi yöntemlerini, fizik tedavi, fiziksel uygunluk, zihinsel koçluk ve tabanlık uygulamalarını birleştiren multidisipliner bir programda birleştirilmiştir. CECS'nin çok faktörlü niteliği ve tanı konusundaki belirsizliği hakkındaki genel görüş göz önüne alındığında, bir askeri rehabilitasyon merkezinde tedavi edilen askerlerde CECS için konservatif bir tedavi yaklaşımının sonuçları için prognostik faktörleri incelemek adına bir çalışma tasarlanmıştır.

Altı haftada, başarılı grup başarısız gruba kıyasla kapasite testinde ağrıda belirgin olmayan azalma yaşamıştır. Mevcut ve geçmiş ağrılar için de belirgin bir fark gözlenmemiştir. Ancak PSFS'deki aktivite yetersizliklerinde, başarılı ve başarısız gruplar arasında belirgin farklar vardır. Başarılı grupta, kapasite testinde, mevcut ağrı ve PSFS aktivitelerinde, başlangıç ve 6 hafta arasında belirgin farklar gözlenmiştir. Ancak bacak ağrısının geçmiş hafta verileri belirgin düşüş göstermemiştir. Özellikle, başarısız olan grupta, sadece PSFS aktivitelerindeki yetersizlik 6 hafta ile başlangıç kıyaslandığında önemli ölçüde azalmıştır.

Operatif olmayan CECS için rehabilitasyon programının birincil sonucu, kısa vadede makul bir sonuç alınabileceğini göstermiştir. Bu popülasyonun yorumlanması, çalışma popülasyonunun, birimlerindeki monodisipliner konservatif tedavilerden sonra rehabilite edilemeyen hastalardan oluştuğunu düşünürsek zordur. Konservatif olarak tedavi edilen hastaların 'askeri olmayan' bir topluluğunda fasiyotomi geçiren bir toplulukla (başarı oranı %81) karşılaştırıldığında sonuçlar zayıftı (başarı oranı %41). Bununla birlikte, bu çalışmada tedavi seçimi randomizasyon yerine hasta tercihine göre yapılmıştır. Konservatif tedavi ile ilgili diğer tüm çalışmalar, masaj ve ek germe teknikleri, yürüyüş eğitimleri ve topuk vuruşundan ön ayak vuruşuna koşu tekniğini değiştirmeye odaklanmıştır. 
Ayrıca, koşu tekniğine odaklanan müdahalelerin, askeriyede uygulanabilirliği daha azdır çünkü bu grupta CECS ağrısını tetikleyen en önemli hareket uygun adım yürüyüştür. 

Hazırlayan: Ece Yüksel

Referans: Meulekamp, M. Z., van der Wurff, P., van der Meer, A., & Lucas, C. (2017). Identifying prognostic factors for conservative treatment outcomes in servicemen with chronic exertional compartment syndrome treated at a rehabilitation center. Military Medical Research, 4(1), 36.

Özet

Bu çalışmanın amacı, Askeri Rehabilitasyon Merkezi'nde tedavi edilen CECS'li askerlerde konservatif tedavi sonuçları için prognostik faktörleri tespit etmektir.

Rehabilitasyon Merkezinde Tedavi Edilen Kronik Egzersize Bağlı Kompartman Sendromu Olan Askerlerde Konservatif Tedavi Sonuçları İçin Prognostik Faktörlerin Belirlenmesi