Uzaysal İhmal Olan Hastalarda Okulo-Motor Egzersiz Fonksiyonel Elektrik Stimülasyonu Ve Proprioseptif Nöromusküler Stimülasyonun Görsel Algıya Etkileri Nasıldır?

Uzaysal ihmal, inme sonrası gelişen uyarı eksikliğidir. Uzaysal ihmal, lezyonun kontra-lateral tarafındaki uyarıları anlatmada, bu uyarılara cevap vermede ve bu uyarılara dönmede bozukluktur.

Uzaysal ihmal, sağ hemisfer lezyonlarından sonra daha yaygın olarak görülür. Sağ hemisfer hasara uğradığında uzaysal ihmal çizgilerin asimetrik bölünmesi gibi görsel algılama problemlerine ya da ihmal edilen tarafın görüntüsünün algılanmasında bozukluğa yol açar.

Uzaysal ihmal tedavisinde algının yeniden eğitilmesi ve kognitif terapi gibi çeşitli metodlar vardır ancak tedavide daha etkili ve kapsamlı girişimler gereklidir.

Konu ile ilgili bilimsel çalışmalar ne diyor?
Konu ile ilgili yapılan bir çalışmaya uzaysal ihmali olan,Catherine Bergego Skalasına (CBS) göre 11 ve daha fazla puan alan30 inme hastası dahil edilmiştir.Katılımcıların görsel algısı Ortadan İkiye Bölme Testi (LBT), Motor Beceriden Bağımsız Görsel Algı Testi (MVPT) ve Catherine Bergego Skalası(CBS) ile değerlendirilmiştir.Katılımcılar okulo-motor egzersiz grubu (OME), okulo-motor egzersiz ile birlikte fonksiyonel elektrik stimülasyonu (FOME) grubu ve okulo-motor egzersiz ile birlikte PNF (POME) grubu olarak 3 gruba ayrılmıştır.
Toplamda 4 farklı egzersiz yapılmıştır ( sakkadik göz hareketi, düz takip egzersizi, ve 1. egzersizin uyarlaması, 2. egzersizin uyarlaması).
1)Sarkadik göz hareketi
2)Düz takip egzersizi
3)1.egzersizin uyarlaması
4)2.egzersizin uyarlaması

Sakkadik göz hareketi egzersizi: Baş sabitken iki sabit hedef arasında gözlerin horizontal hareketi
Düz takip egzersizi: Baş sabitken elindeki hedefleri horizontal hereket ettirme ve bu hedefleri gözlerle takip etme
1.egzersizin uyarlaması: Odaktaki sabit hedefe bakarak başın horizontal hareketi (rotasyonu)
2.egzersizin uyarlaması: Gözlerle hedefi izlerken başın ve elindeki hedefin zıt horizontal yönlerde hareketi
OME grubundakiler egzersizleri 10 tekrarlı 2 set halinde yapmışlardır.

FOME grubu okulo-motor egzersiz programını uygulamış ve ek olarak baş hareketini uyarmak için paretik taraftaki boyna toplam 15 dakika , sırasıyla 6 sn ‘‘on’’ süresi, 2 sn ‘‘off’’ süresi olacak şekilde FES uygulanmıştır. Elektrotlar (2 elektrot) paretik splenius capitis kasının origo ve insersiosuna yerleştirilmiştir.

POME grubuna okulo-motor egzersiz programına ek olarak baş hareketini uyarmak için boyun bölgesine PNF uygulanmıştır. PNF te boyun ekstansör paterni ve kas-gevşe tekniği kullanılmıştır. Başlangıç postürü sağa rotasyon ve sonra sola lateral fleksiyon ile devam eden boyun fleksiyonudur,bitiş postürü ise sola rotasyon ve sağ lateral fleksiyon ile devam eden boyun ekstansiyonu idir. Bireyler, egzersizleri 10 tekrarlı 3 set olarak yapmışlardır.

Çalışma sonunda 3 grup karşılaştırıldığında CBS sonuçlarına göre anlamlı fark görülmemiştir. Ancak LBT ve MVPT sonuçları OME ve POME grupları ile FOME grubu arasında anlamlı fark olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu, uzaysal ihmal hastalarının görsel algısı üzerinde yoğun okulo-motor egzersiz uygulamasının ya da okulo-motor egzersizle birlikte PNF in okulo-motor egzersizle birlikte FES uygulamasından daha etkili olduğunu göstermektedir.

Referans
Si-Eun Park, Dae-Sik Oh,Sang-Hyun Moon.Effects of oculo-motor exercise, functional electrical stimulation and proprioceptive neuromuscular stimulation on visual perception of spatial neglect patients.J. Phys. Ther. Sci. 28: 1111–1115, 2016

Özet

Bu çalışmanın amacı, uzaysal ihmal olan hastalarda okulo-motor egzersiz, fonksiyonel elektrik stimülasyonu (FES) ve proprioseptif nöromusküler fasilitasyonun (PNF) görsel algı üzerine etkilerini tanımlamaktır.

Uzaysal İhmal Olan Hastalarda Okulo-Motor Egzersiz Fonksiyonel Elektrik Stimülasyonu Ve Proprioseptif Nöromusküler Stimülasyonun Görsel Algıya Etkileri Nasıldır?