Yaşlı Bireyler için Oyun Terapisi

Oyun terapisi genellikle çocuklarda kendilerini ifade etmeleri, öğrenmeleri ve çevreleriyle ve diğer insanlarla iletişim kurmaları için kullanılan bir terapi yöntemidir. Ayrıca oyunla iletişim kurmak ve insanların psiko-sosyal zorlukları önlemesine veya çözmesine yardımcı olmak için kullanılan bir danışmanlık veya psikoterapi türüdür. Çocuklar oyunlardan öğrenerek gelişirler. Oyun serebral palsi, otizm ve bilişsel bozukluklar gibi çocukların çeşitli nörogelişimsel bozukluklarının tedavisinde veya rehabilitasyonunda kullanılmıştır. 1920’lerde çocukları tedavi etmek için geliştirilse de yetişkinlerde de kullanılabilir. 

"Oyun, insan deneyiminin bir parçası, yokluğu daha az yaşam kalitesine işaret ediyor"(Kielhofner & Mikaye, 1981).

Araştırmacılar, oyun terapisini yetişkin ve her yaştan yaşlılarda geçerli bir terapötik yöntem olarak göstermişlerdir. Oyun, çocukları veya yetişkinleri hareket etmeye teşvik eder, böylece vücut fonksiyonlarını ve fonksiyonel yeteneklerini arttırır. Oyun terapisi yetişkinlerde bireysel ya da grup halinde uygulanabilir. Grup terapi yapıldığında daha çok sosyal etkileşim, rekabet ve teşviklenme durumu olur. Oyun sırasında bir çok terapötik yöntem kullanılabilir. 



Faydaları:
  • Özgüveni geliştirir,
  • Sosyal yetenekleri geliştirir,
  • Takım çalışmasını geliştirir,
  • Beyin fonksiyonlarını geliştirir,
  • Stresi azaltır,
  • Rahatlama sağlar,
  • Ruh halini iyileştirir ve bireyi daha optimistik yapar,
  • En iyi tedavi yöntemi sayılan gülmeyi uyarır,
  • Bireyin kendisine olan saygısı artar,
  • Vücut hareketlerini teşvik eder,
  • Denge ve koordinasyonu geliştirir,
  • Algıyı, eklem pozisyonu duygusunu geliştirir,
  • Zihni canlandırır ve yaratıcılığı artırır,
  • Negatif duygularla başa çıkmada yardımcı olur,
  • Engelleri veya herhangi bir fiziksel durumu ile başa çıkmak için yeni yollar kabul etmeye ve geliştirmeye yardımcı olur,
  • Spor yapmayı teşvik eder.

Endikasyonları:
  • Baş yaralanması,
  • İnme,
  • Parkinsonizm,
  • Demans,
  • Serebral palsi,
  • Otizm,
  • Öğrenme zorluğu,
  • Mental stres,
  • Anksiyete,
  • Depresyon,
  • Bilişsel problemler,
  • Nörolojik problemler.


Oyun Terapisi Uygularken Dikkat Edilmesi Gerekenler:
Terapist empati kurmalı, optimistik olmalı, karşısındaki bireyin kendini açıklayabilmesi ve gelişebilmesi için anlayışlı olmalıdır.

Oyun terapisi güvenli bir çevre içinde gerçekleştirilmelidir. Keskin objeler yer almamalı.

Aktiviteler kesin kurallar olmayacak şekilde tasarlanmalıdır. Bireylerin oyuna dahil olması oyun başarısından daha önemlidir.

Katılımcıların düşünceleri ve fikirleri dikkate alınmalıdır.

Grupta birbirinden farklı yetenekleri ve durumları olan insanlar olacağı için bireyin kendini diğerlerinden yetersiz hissetmesi normaldir. Terapistler terkedilmiş hissetmediklerinden emin olmalı ve oturum katılımcıların güvenini ve özgüvenlerini artırmalarına yardımcı olmalıdır.

Molalar, kendi alanlarını ve özgürlüklerini sağlamak için gerektiğinde verilmelidir.

İlk yardım çantasını hazır bulundurmak, gerektiğinde kişiye yardım etmek gibi güvenlik önlemleri alınmalıdır.

Terapist, aktiviteler boyunca tüm bireylerde rekabetçi bir ortam ve coşku oluşturabilmelidir.

Terapist, aktiviteler sırasında bireylerin sosyalleşmelerine ve ilişki kurmalarına yardımcı olan etkileşimler olduğundan emin olmalıdır.

Nihai hedef, tüm bireylerin tüm oturum boyunca sevinç, mutlu, hevesli ve kendinden emin hissetmesi olmalıdır.

Oyun terapisinin aktiviteleri, yetişkinlerde çeşitli sağlık sorunlarına yönelik diğer tedavi yöntemlerini içerecek şekilde tasarlanabilir.

Nasıl Uygulanır?

Grup terapisine alınacak bireyler belirlenir. Bireylerin yetenekleri, durumları ve risk faktörleri not alınır. Tüm katılımcılara detaylı değerlendirme yapılır. Etkinliklerin planlanmasından önce tüm yaşlı katılımcılar için kapsamlı bir geriatrik değerlendirme yapılmalıdır. Aktiviteler, bireylerin tedavisine yönelik hedeflere göre tasarlanmalıdır. 
Bir aktivitede birçok hedefe yönelik çalışma yapılabilir. Oyunda kural yoktur. Faaliyetler için kullanılan malzemeler sadece planlanan faaliyetlere dayanmaktadır. Oturumun sonucu planlanan faaliyetlere bağlıdır.

Sonuç olarak:
Geriatri kapsamlı bir durum olduğundan, geriatrik insanların karşılaştığı zorlukların tedavisi multidisipliner bir yaklaşım gerektirir. Gerektiğinde belirli tıp uzmanlarına danışılması gerekir. Yaşlıların konsültasyon için farklı yerlere gitmesi zordur. Oyun terapisi yaşlıların karşılaştığı zorluklarla başa çıkmak için küçük bir adımdır. Yaşlıların nüfusu arttıkça ve yaşlılar arasında daha fazla izolasyon olduğuna dair raporlar bulunduğundan, oyun terapisi sosyalleşmelerine ve sağlıklarını ve refahlarını iyileştirmelerine yardımcı olmak için küçük bir rol oynamaktadır.

Hazırlayan: Burcu Zehra Sivri

Referanslar:
  • Hoppes S, Wilcox T, Graham G. Meanings of play for older adults. Physical & Occupational Therapy in Geriatrics. 2001 Jan 1;18(3):57-68
  • Sweeney DS, Homeyer LE. Group play therapy. Jossey-Bass; 1999.
  • Demanchick SP, Cochran NH, Cochran JL. Person-centered play therapy for adults with developmental disabilities. International Journal of Play Therapy. 2003;12(1):47.
  • Julie Robinson. Fun activities for elderly people. Move it or Lose it UK. Available from
  • Rubenstein LZ, Wieland D. Comprehensive geriatric assessment. InAnnual Review of Gerontology and Geriatrics 1990 (pp. 145-192). Springer, Berlin, Heidelberg.
  • Bornman J, Murphy J. Using the ICF in goal setting: Clinical application using Talking Mats®. Disability and Rehabilitation: Assistive Technology. 2006 Jan 1;1(3):145-54.

Özet

Geriatrik popülasyonda oyun terapisinin faydaları nedir? Nasıl kullanılır?

Yaşlı Bireyler için Oyun Terapisi