Aşırı Aktif Mesane

Aşırı Aktif Mesane (AAM), mesane duvarındaki kasın istemsiz ve ani olarak kasılmasıdır. AAM ile mesane olması gerekenden daha sık kasılır. Bu kasılmalar, sıkışma hissi, acil idrara çıkma ihtiyacı, sık sık tuvalete gitme ihtiyacına (günde 8 ve gece 2 kereden fazla) sebep olur. Bazı durumlarda da kişi tuvalete zamanında yetişemediği için kazara idrar kaçırma gibi AAM ile ilişkili semptomlara neden olur. 

AAM her yaştan ve cinsiyetten insanı etkileyen ve yaşam kalitesini ciddi oranda etkileyebilen bir durumdur. AAM kişinin sürekli tuvalet arayışı içerisine girmesine ve rahat hareket edememesine sebep olur. Tuvalet olmayan yerlere gitmemek, evden bir türlü çıkamamak veya sürekli tuvalete gitme ihtiyacı hissetmek kişiyi hem psikolojik hem de sosyal anlamda kötü etkileyen bir durumdur. Çalışmalarda, dünya genelinde insanların %20.1’i AAM semptomlarından şikayetçi olduğu görülmüştür.

AAM’nin risk faktörleri şunlardır:
  • Artan yaş
  • Aşırı kilolu olmak
  • Diyabet, MS, Parkinson, Felç, Serebral Palsi ve Omurilik yaralanması dahil olmak üzere beyni ve omurgayı etkileyen nörolojik durumlar
  • Mesane tümörleri, taşları ve enfeksiyonları
  • Bazı ilaçların yan etkileri
  • Prostat ile ilgili problemlerin varlığı
  • Kafein, alkol ve baharatlı yiyeceklerin aşırı tüketimi

AAM tedavisinde neler kullanılır?
Amerikan Üroloji Derneği AAM kılavuzları, AAM için birinci basamak tedavi olarak pelvik taban kas rehabilitasyonunu önermektedir. 

Pelvik taban kas rehabilitasyonunda ise; 
  • Kişinin pelvik taban kas kuvveti EMG biyofeedback aracılığıyla ölçülür. Eğer kişinin kas kuvveti yeterli değilse tedavi boyunca kas kuvvetini güçlendirmeye yönelik çalışılır. Pelvik taban kaslarını çalıştırmak kişide farkındalığı arttıracağından kişi idrarı tutma yetisi de kazanır.
  • Pelvik taban fizyoterapisti kişiden işeme günlüğü ister. İşeme günlüğünde kişi hangi saatte ne ve ne kadar içtiğini, idrara ne zaman çıktığını ve kaç ml idrar yaptığını görür. Buna göre kişiye mesane eğitimi verilir.
  • Elektrik stimulasyonu ile beraber tedavi desteklenir. 
  • Yaşam stili değişiklikleri ile pelvik taban kas rehabilitasyonu desteklenir. Bunlara örnek olarak kilo vermek, beslenme alışkanlıklarını düzenlemek ve egzersiz yapmak olabilir.

Bazı durumlarda pelvik taban kas rehabilitasyonu ile birlikte farmakoterapi de uygulanabilir. Bütün bunların yaramadığı durumlarda doktorların uygun gördüğü botox veya cerrahi yöntemler de uygulanabilir.

Hazırlayan: Fzt. Pelin Zöhre

Referanslar
Irwin, D. E., Kopp, Z. S., Agatep, B., Milsom, I., & Abrams, P. (2011). Worldwide prevalence estimates of lower urinary tract symptoms, overactive bladder, urinary incontinence and bladder outlet obstruction. BJU International, 108(7), 1132–1138. doi:10.1111/j.1464-410x.2010.09993.x 
http://www.oab.ie/
https://njurology.com/how-to-use-your-pelvic-floor-muscles-to-overcome-overactive-bladder/

Özet

Bu çalışmanın amacı aşırı aktif mesane,risk faktörleri,tedavisi ve pelvik taban rehabilitasyonu hakkında detaylı bilgi vermektir.