Romatoid Artritli Genç Hastaların Rehabilitasyonunda Exergaming



Dünya çapında en yaygın kronik inflamatuar hastalık olan romatoid artrit, sinovyal eklemleri etkilemekte ve azalmış kas kütlesi, eklem hasarı ve artan adipoziteye bağlı olarak kronik ağrı ve ilerleyici sakatlığa yol açabilmektedir. Romatoid artrit hastalarının fiziksel aktiviteden kaçınma ve daha hareketsiz bir yaşam tarzı benimseme eğilimi gösterdikleri, böylece ilerleyici kas kütlesi bozukluğuna potansiyel olarak katkıda bulundukları da bilinmektedir. 

Son yıllarda, egzersiz eğitimi ve davranış değişiklikleri gibi çeşitli müdahaleleri içeren multidisipliner rehabilitasyon, romatoid artritli hastaların tedavisinde ayrılmaz bir parça haline gelmiştir. Bununla birlikte, bazı rehabilitasyon egzersizlerinin yüksek oranda tekrarlayan doğası nedeniyle, genç bireyler tedaviye genellikle zayıf uyum göstermektedirler. Bu tür hastalarda, zorluk düzeyini arttırmak ve eğitim sırasında stimülasyon sağlamak, uyumu sürdürmek için temel strateji olarak kabul edilmektedir. 

Exergames, gerçekçi bir 3D simülasyonda (sürükleyici sanal gerçeklik) kullanıcı tarafından giyilen bir ekipmanla sunulan hareket izleme cihazlarının, oyunları gerçekleştirmek için vücut hareketlerini yakaladığı video oyunlarıdır. Ayrıca exergames, hastaların oyun oynarken egzersiz yaparak rehabilite olmalarına izin vermekte, böylece hayal gücü ve motivasyonu teşvik ederken etkili bir tedavi sağlamaktadır.

Romatoid artritte geleneksel bir rehabilitasyon programı, tüm gereksinimlerini karşılayamasa da, genç hastalarda evde yeterli fiziksel aktivitenin korunmasına yardımcı olabilmekte, hastaneden çıktıktan sonra ev egzersizlerinin geleneksel rehabilitasyonun faydalarını uzatabileceği varsayılmaktadır. 

Bilimsel çalışmalar ne diyor?
Bu çalışmada, 4 haftalık hastane içi geleneksel/exergaming kombine multidisipliner rehabilitasyon programını takiben, genç romatoid artrit hastalarında ek bir rehabilitasyon aracı olarak, video oyun sistemi ile ev egzersizinin etkinliğini değerlendirmek amaçlanmıştır.

Romatoid artrit tanısı alan 18-35 yaş arası 40 hasta çalışmaya dahil edilmiştir (Deney grubu=20, Kontrol grubu=20). Tüm hastalar başlangıçta, 4. haftada ve taburculuktan 8 hafta sonra kontrol edilmişlerdir. Klinik ve laboratuvar bulguları da yeniden değerlendirilmiştir.

Romatoid artritin aktivitesini ölçmek için Hastalık Aktivite Skoru (DAS-28) kullanılmıştır. Tüm hastaların fonksiyon ve yorgunluk ölçümleri, Kronik Hastalık Tedavisinin Fonksiyonel Değerlendirilmesi ve Sağlık Değerlendirme Anketi ile değerlendirilmiştir. 

Başlangıç değerlendirmesinden sonra tüm hastalar 4 hafta boyunca, multidisipliner bir tedavi olarak tanımlanan, haftada 2 gün ve 60 dakikalık kapsamlı geleneksel rehabilitasyon programına alınmışlardır. Rehabilitasyon programı, orta-yüksek yoğunlukta güçlendirme egzersizleri, esneklik egzersizleri, genel egzersizler, açık hava yürüyüşleri, koşu bandı yürüyüşü ve sabit bisikleti içermiştir. Hastaneye yatırılan tüm hastalara uygulanan geleneksel rehabilitasyon programına ek olarak egzersiz müdahalesine Nintendo Wii-Fit video oyun sistemi tarafından verilen bir eğitim de dahil edilmiştir. 

Hastanede kalma süresince tüm hastalara video oyunu tabanlı eğitim verilmiştir ve grup başına 10 dakika boyunca önceden seçilmiş, kas aktivitesini yeterince stimüle edebilen beş Wii-Fit oyunu (koşu, kayak, balon atışları, bisiklet slalom, labirentten geçen toplar) oynanmıştır. Taburculukta, denekler iki gruba randomize edilmişlerdir. Deney grubu evde aynı Wii-Fit eğitimine 8 hafta daha, oyun başına 10 dakika olarak devam etmiştir. 

Bulgular, 4 haftalık hastane içi geleneksel / exergaming kombine rehabilitasyonun çoğu romatolojik sonucu, klinik fonksiyon ve yorgunluk ölçümlerini iyileştirebildiğini göstermektedir. Evde yapılan genişletilmiş egzersiz müdahalesi, hastanede kalış sırasında elde edilen tüm faydaların sürdürülmesiyle sonuçlanmıştır. Bu, hastane içi rehabilitasyonun her iki çalışma grubuna da hastalık aktivitesi açısından kalıcı faydalar sağlamasına rağmen, evde devam eden egzersiz yoluyla yeterli fiziksel aktivite düzeyini koruyan hastaların küresel sağlık, algılanan yaşam kalitesi ve yorgunlukta da sürekli bir iyileşme yaşadıkları anlamına gelmektedir. 

Romatoid artritin kalıcı ağrı, fonksiyonel sakatlık, yorgunluk ve şiddetli duygu durum depresyonu gibi birçok olumsuz sonucu mevcuttur. Hastalık aktivitesinin yanı sıra, küresel sağlık ve yaşam kalitesinde kalıcı bir iyileşmenin önemi romatoid artrit tedavisinde önemli bir hedef haline gelmektedir. Bu çalışmada, rehabilitasyonda aktif video oyunlarının veya aşırı örneklemenin kullanılmasının, romatoid artrit hastalarında geleneksel rehabilitasyon programlarının sağladığı faydaları daha da arttırmak ve genişletmek için iyi bir fırsat olabileceği bulunmuştur. Ayrıca, bu platformda yaygın olarak kullanılan oyunlar, artan zorluk seviyesi ile geniş bir yelpazede yüksek kaliteli işitsel ve görsel uyarım sağlamaktadır. Bu özellikler genç hastalar için oldukça motive edici olarak tanımlanmakta ve artan uygulama motivasyonu daha uzun eğitim seanslarına imkan vermektedir.

Klinik Çıkarım: Bu çalışmada uygulanan sanal gerçeklik ile yapılan ev eğitimi, küresel sağlık rehabilitasyonunda, algılanan yaşam kalitesinde ve yorgunluğun klinik ölçümlerinin sürekli olarak iyileştirilmesinde hastane içi rehabilitasyon sırasında elde edilen fonksiyonel gelişmelerin sürdürülebilmesini sağlamıştır. Romatoid artrit hastalarının, daha fazla fiziksel aktivite katılımını teşvik ederek, geleneksel multidisipliner rehabilitasyonun faydalarını korumaya izin veren ek bir rehabilitasyon yaklaşımı olarak sanal gerçeklik oyunlarından faydalanabilecekleri görülmüştür.

Hazırlayan: Büşra Ergin

Referans: Ambrosino, P., Iannuzzi, G. L., Formisano, R., Spedicato, G. A., D'Abrosca, V., Di Gioia, L., ... & Pappone, N. (2020). Exergaming as an Additional Tool in Rehabilitation of Young Patients with Rheumatoid Arthritis: A Pilot Randomized Controlled Trial. Games for Health Journal.

Daha fazla oku: Romatolojik Hastalıklarda Egzersizin Etkinliği Nedir?

Özet

Romatoid artrit tedavisinde video oyunlar kullanılır mı? Romatoid artrit tedavisinde exergaming yöntemi nedir?

Romatoid Artritli Genç Hastaların Rehabilitasyonunda Exergaming