Eğilmekten Çömelmeye: Farklı Kaldırma Tekniklerinin Lomber Yüklenmeye Etkisi

Bükülmüş bir omurganın, uzun vadede yapısal hasara veya sırt şikayetlerine yol açabilecek daha yüksek omurga yüklerine neden olduğu inanılmaktadır. 

Doğru yük kaldırma tekniğinin bel ağrısıyla ilişkisi vardır. Kaldırma, bel ağrısı için ana risk faktörü olarak tanımlanmış olsa da, araştırmalar bel ağrısı, kaldırma duruşu ve omurgaya yönelik tehlike arasında net bir bağlantı kurulamamıştır. 

Bu çalışmada, omurganın konuya özgü yeni bir kas-iskelet modelleme yaklaşımının yanı sıra sürekli analiz için gelişmiş istatistiksel yöntemler kullanarak, serbest stil, çömelme ve eğilerek kaldırma arasındaki lumbar omurganın sıkıştırıcı, ön-arka kayma ve toplam yüklerini karşılaştırmayı amaçlanmaktadır. Ayrıca, yüklerin yorumlanmasını desteklemek için lomber lordoz açıları ve kaldırma hareket süresi incelenmektedir.

Çalışmaya 18-65 yaş arasında yerden yük kaldırabilme becerisi olan ve son 6 ayda bel ağrısı öyküsü olmayan, halterci, crossfitt sporcusu, hemşire, fizyoterapist gibi kaldırma teknikleriyle ilgili bilgisi ve önyargısı olmayan ve yeterli almancaya sahip 30 birey dahil edilmektedir. Kişilerin vücutlarına 58 retro yansıtıcı takılarak hareket analizi gerçekleştirilmiştir.

 

Katılımcılar 15 kg’lık kutuyu ayaklar omuz genişliğinde açık ve kutudan 15 cm arkasında olacak şekilde iki el ile tutarak kaldırmıştır. Her teknik için beş tekrar yapılmıştır.

1. Serbest teknikte kişilerden yerdeği kutuyu en rahat ettiği şekilde kaldırması istendi.
2. Çömelerek kaldırma (squat) tekniğinde omurganın olabildiğince düzgün tutularak sadece kalçanın ve dizlerin bükülerek alınması istendi.
3. Eğilerek kaldırma (Stoop) tekniğinde  dizlerin mümkün olduğu kadar düz tutulması istendi.

Sonuç olarak: 

• Eğilerek kaldırma için tepe ve toplam sıkıştırma yükleri, diğer iki stile kıyasla her segmentte önemli ölçüde daha küçük bulunmuştur.
• Eğilerek kaldırma, ön-arka kesme yüklerinin diğer kaldırma stillerine kıyasla en düşük olduğu L5/S1 segmenti haricinde, genellikle daha yüksek ön-arka kesme yükleriyle sonuçlanmıştır.
• Lomber omurganın kaudal ucuna doğru tüm kaldırma stilleri için yükler artarken, üst lomber omurgada kaldırma stilleri arasındaki fark daha belirgin görünmüştür.
• Eğilerek kaldırmanın, çömelerek kaldırmaya göre daha düşük toplam ve sıkıştırıcı bel yükü ürettiğini bulmuşlardır. 
• Serbest stil kaldırmanın en hızlı, eğilerek kaldırmanın en yavaş gerçekleştiği düşünülürse, omurga yüklerindeli farklılıklar kısmen kaldırma hızından etkilenmiş olabileceği düşünülmüştür.
• Bu çalışmanın bulguları, herkese uyan tek bir yaklaşım olmadığına, mevcut kaldırma kılavuzlarının ve tavsiyelerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğine dair daha fazla destek sağlamaktadır.

 

Hazırlayan: Fzt. Berna KILIÇ

von Arx, M., Liechti, M., Connolly, L., Bangerter, C., Meier, M. L., & Schmid, S. (2021). From Stoop to Squat: A Comprehensive Analysis of Lumbar Loading Among Different Lifting Styles. Frontiers in bioengineering and biotechnology, 9, 769117. https://doi.org/10.3389/fbioe.2021.769117

Daha Fazla Oku: Lomber Radikülopati Tedavisi İçin İki Manuel Terapi Tekniğinin Etkinliği Nasıldır?