Hangi Tip Egzersiz Beyin Sağlığını Daha iyi Geliştirir?

 

Avrupa Kalp Dergisi’ne göre “Tüm egzersizler eşit yaratılmamıştır’’ (Gadd, 2018). Bu, tüm egzersizlerin aynı faydayı göstermediği anlamına gelmektedir.

Her egzersiz, vücudun ve beynin farklı bir bölümünü harekete geçirir, bu nedenle, “herkese ve her bedene uygun” bir aktivite veya egzersiz planı diye birşey yoktur.

Bilimsel çalışmaların çoğu, yürüyüş yapmanın fiziksel aktivitenin en iyi ve en ulaşılabilir yolu olduğunu kabul eder. Yürüyüş dışındaki aerobik egzersizlerde ( bisiklet sürmek, koşmak, dans etmek vb.) benzer şekilde faydalıdır.

Egzersiz ile beyin sağlığınızın spesifik bir özelliğini değiştirmek istiyorsanız, aşağıda belirteceğim liste size yardımcı olabilir:

Konsantrasyon için: Yoga, tai chi, aerobik egzersizler,

Hafıza için: aerobik egzersizler, yürüyüş ve bisiklet sürme,

Kan dolaşımını düzenlemek için: kardiyo aktiviteleri (yürüyüş yapma, bisiklet sürme, koşma, yüzme, kickboks, kayak yapma),

Stres ve anksiyete için: Yoga, aerobik egzersizler, gevşeme egzersizleri

Depresyon için: Aerobik egzersizler ve kuvvet antrenmanları

Ne kadar ve ne sıklıkla egzersiz yapmak öneriliyor?

Bu sorunun cevabı kişiden kişiye değişiklik gösteriyor. Cevap ne tür bir egzersiz yapmaya karar verdiğinize, yaşınıza, fiziksel durumunuza ve sağlık geçmişinize bağlıdır.

Bu nedenle size ve durumunuza özel egzersiz programı için bir fizyoterapiste danışmanız daha doğru olacaktır.

Amerikan Spor Hekimleri Derneği’nin fiziksel aktivite önerisi haftalık 150 dakikalık orta şiddetli egzersiz yapılması yönünde. Başlangıç için bu süre biraz fazla gelebilir, gözünüzde büyüyebilir. Bu nedenle çoğu fizyoterapist, hemen uzun ve yoğun egzersiz programlarına başlanmaması gerektiğini savunur. Bu şekilde yaralanma riskiniz azalır ve aşırı çalışmaktan cesaretiniz kırılmamış olur.

Benim tavsiyem ise, rutininize kısa aralıklarla, az çeşitlilikte egzersiz eklemeye başlamanız yönünde. Çünkü işin sırrının nicelik değil, uygulamanın tutarlılığı ve sıklığı olduğunu düşünüyorum.

New York Üniversitesi’de çalışan bir nörobilimci olan Wendy Suzuki, aynı zamanda nöroplastisite konusunda tüm dünyanın yakından tanıdığı bir uzmandır. “Sağlıklı Beyin, Mutlu Yaşam” adlı kitabı beyin sağlığı ile genel sağlık arasındaki bağlantıyı inceler. Aşağıda yer alan TedTalks videosunda Suzuki, egzersizin sinirbilim ile ilişkisini eğlenceli bir şekilde anlatıyor.

Wendy Suzuki’nin dediği çok doğru “Beyninizi bir kas olarak düşünün. Eğer onunla ilgilenmezseniz, parçalarının bazıları küçülür ve işlevleri bozulur.’’ Beyinde dahil olmak üzere tüm kasların kapasitelerini optimize etmek için, sürekli çalıştırmalı ve her seferinde daha çok zorlamalısınız. Bu şekilde mevcut boyutları ve şekillerini korur hatta geliştirebilirsiniz.

Artık egzersizin zihin ve vücut için kanıt değeri en yüksek ilaç olduğunu biliyoruz. Bu yargıya ait bilinen nedenlerin en başında BDNF proteini geliyor. Egzersiz yaparken beynimiz tarafından üretilen ve varlığımız için inanılmaz faydalı olan BDNF proteinini gerçekte hiç bir ilaç içermemekte — Egzersiz hariç tabiki!

Sonuç olarak, neredeyse reçeteli bir ilaç almak gibi egzersiz yapmayı günlük hayatımızın içine dahil etmeli ve önemsemelisiniz. İhtiyacınız doğrultusunda, hangi egzersizi, ne sıklıkta yapmanız gerektiğini ise egzersiz hakkında en yetkin sağlık meslek mensubu olan fizyoterapistlerden öğrenebilirsiniz.

Hazırlayan: Uzm. Fzt. Bahar Ayberk

Daha fazla oku: Stres ile başa çıkmak için mucize yöntem: EGZERSİZ