Parkinson Hastalığında Topuk Vuruşuna Odaklanmak Parmakların Yerden Kesilmesini (Toe Clearance) İyileştirir mi?

Parkinson Hastalığı - Fizyoterapist Alper Kızıl

Sendelemek parkinson hastalığında (PH) dış mekanda gerçekleşen düşme için önemli bir risk faktörü olarak tespit edilmiştir.

Sendeleme, eksternal bir kuvvetin, yürürken salınım yapan ayağın ilerlemesini beklenmedik bir şekilde kesmesi ve düşmeyi önlemek için gerekli olan öne adım alma stratejisinin bozulmasına sebep olan bir olaydır.

Ekstrinsik faktörler tipik olarak bozuk yürüyüş yüzeyleri gibi çevresel özelliklerdir, intrinsik faktörler ise tipik olarak yaş, biliş veya hastalık gibi kişiyle ilişkilidir.

Sendeleme riski, salınım evresindeki parmakların yerden kalkışının minimal olduğu evrede (minTC) en yüksek olduğu için, yürüme döngüsünün bu kısmı giderek artan düşme riskli popülasyonlarda çok önemlidir.

Konu ile ilgili bilimsel çalışmalar ne diyor?

Konu ile ilgili bir çalışma PH’li hastalarda, üç koşul altında ( 1- tekli-görev yürüyüşü, 2- İkili-görev yürüyüşü ve 3- tekli-yürüyüş sırasında topuk vuruşu yapmak ) rahat bir hızda yürürken topuk vuruşu ve parmakların yerden kesilmesi paternlerinin araştırılmasını amaçlamıştır.Çalışmaya idiopatik parkinson hastası ve Parkinson Hoehn Yahr Evrelemesi I-III arası olan 10 hasta dahil edilmiştir.Dahil edilmeme kriterleri kognitif probleminin olması (MMSE<24),anti-parkinson ilaçlarına değişken tepki olması,asiste olmadan 10 dakikadan fazla yürüyememe,PH dışında, yürüyüşü etkileyen muskuloskeletal yada nörolojik durum olması olarak belirlenmiştir.

Parkinson için güvenilir bir test olan ikili görev yürüyüş testi ile hastaların yürüyüşü değerlendirilmiştir.Katılımcılardan, yürüyüş laboratuarı içerisinde, üç durumun her biri için ikişer dakika olmak üzere, zeminde 11 metrelik araya sahip iki işaret arasında sürekli olarak ileri geri yürümeleri istenmiştir.

1) Tekli-görev yürüyüşü

2) Kognitif bir görevle ikili-görev yürüyüşü 

3) Topuğa vurmaya odaklanırken tekli görev yürüyüşü (yani her yeni adımda önce topuk vurma) parametreleri değerlendirilmiştir.

Sonuçlar

Her iki grup yaş, boy ve bilişsel yeteneği (Mini mental durum incelemesi) açısından uyumludur.

Yürüyüş esnasında stroop görevi skorları her iki grupta yüksek ve benzerdir.

Sağlıklı yaşlılara göre parkinson grubunda maxTC2’de (maksimal yerden kesilmesinde) parmaklar yerden daha az kesiliyor ve FS (horizontal seviyede ayak vuruşu açısı)  açısı daha küçüktür.

Klinik Çıkarım:Hafif yürüyüş bozukluğu olan ve bilişsel problemi bulunmayan Parkinson hastalığında parmakların yerden kesilmesi ve ayak vuruşu ile ilgili zorluklar basit bir talimatla aşılarak, sendeleme/takılma azaltılabilir.
Referans
Ginis P et al. 2017. Focusing on heel strike improves toe clearance in people with Parkinson's disease: an observational pilot study. Physiotherapy. 103(4):485-490.

Özet

Bu çalışmanın amacı, Parkinsonlu hastalarda, üç koşul altında ( 1- tekli-görev yürüyüşü, 2- İkili-görev yürüyüşü ve 3- tekli-yürüyüş sırasında topuk vuruşu yapmak ) rahat bir hızda yürürken topuk vuruşu ve parmakların yerden kesilmesi paternlerinin araştırılmasıdır.

Parkinson Hastalığında Topuk Vuruşuna Odaklanmak Parmakların Yerden Kesilmesini (Toe Clearance) İyileştirir mi?